Mỗi người trong chúng ta không ai là không có mẹ. Tình thương của bà dành cho chúng ta mỗi người mỗi khác nhưng cái chung mà tất cả chúng ta đều thừa hưởng được từ bà là những hy sinh vô bờ bến để nuôi con khôn lớn.Bất kể ở đâu, bất kể hoàn cảnh nào thì tình yêu ấy cũng không bao giờ thay đổi.
Những sáng tác về tình mẫu tử trong kho tàng văn chương nghệ thuật Việt Nam có lẽ bắt nguồn từ những bài hát ru của người mẹ cả ba miền Nam Trung Bắc. Những đứa trẻ được nuôi dưỡng từ tiếng ầu ơ dịu ngọt này đã thai nghén những bài thơ viết về mẹ sau khi trưởng thành và nhanh chóng được người đời chia sẻ.

• Bắt đầu biết thương nhớ mẹ từ sớm, từ khi mới chập chững những bước đầu tiên thế nhưng để trọn vẹn cảm nhận được tình mẹ thì phải đợi đến khi khôn lớn. Người sinh viên nghèo xa nhà đi học ở thành phố bỗng dưng một hôm thấy nhớ mẹ đến nao lòng. Anh như con trẻ, cảm thấy mẹ mình là một nguồn sức mạnh chở che mà anh không thể tìm nơi đâu khác.
                              
  "Lâu nay con trọ học xa nhà
  Sống tự lập thiếu thốn nhiều mẹ ạ!
  Nhưng một thứ con thiếu nhiều hơn cả
  Là vòng tay mẹ âu yếm sớm chiều.
  Thiếu một chút muối, mì chính, hạt tiêu
  Con có thể chạy vay phòng khác
  Nhưng mẹ ơi! Tình mặn nồng ấm áp
  Của mẹ hiền nào con biết vay ai??!!"
  
  
• Từ khi nuôi con khôn lớn cho đến khi gả chồng không biết bao nhiêu là cực nhọc. Con về nhà khác cũng mang theo nước mắt mẹ hiền mặc dù ngoài mặt bà vẫn gượng cười cho trọn ngày vui của con. Nhà thơ Nguyễn Bính vẽ lại cảnh tượng này:
  
  "Đưa con ra đến cửa buồng thôi
  Mẹ phải xa con, khổ mấy mươi!
  Con ạ! đêm nay mình mẹ khóc
  Đêm đêm mình mẹ lại đưa thoi."
  
  
• Nhà thơ Xuân Quỳnh viết về người mẹ của chồng mình mà khi đọc lên sức lôi cuốn của những câu thơ của bà khiến người ta không thể không tự hỏi: phải chăng Xuân Quỳnh đang nhắc cho chúng ta về một người mẹ hiền mà đã quá lâu chúng ta quên bẵng?
                          
  "Phải đâu mẹ của riêng anh
  Mẹ là mẹ của chúng mình đấy thôi
  Mẹ tuy không đẻ không nuôi
  Mà em ơn mẹ suốt đời chưa xong
  Ngày xưa má mẹ cũng hồng
  Bên anh mẹ thức lo từng cơn đau
  Bây giờ tóc mẹ trắng phau
  Để cho mái tóc trên đầu anh đen
  Giữa làn hoa cỏ núi sông
  Giữ lòng thương Mẹ mêng mông không bờ
  Chắt chiu từ những ngày xưa
  Mẹ xin anh để bây giờ cho em"
  
  
• Hình ảnh nghèo khó của làng quê Việt Nam với những mái tranh nghèo và những gia đình đôi khi neo đơn đến tội nghiệp đã đi vào văn chương Việt Nam với khả năng gây xao động lòng người. Trong những mái tranh nghèo ấy tình mẹ lại càng tỏa sáng biết bao nhiêu với những thân cò lặn lội.
  Người con ao ước mua cho mẹ mình những miếng trầu thơm cay và cứ mỗi khi đi ngang hàng trầu thì niềm ao ước ấy lại càng mãnh liệt. Đến khi có thể mua miếng trầu cho mẹ thì bà đâu còn nữa. Người con gái tội nghiệp cũng là nhà thơ Nguyễn Thị Mai kể lại trong nước mắt.
                                                   
  "Mẹ ơi?
  Thơm cay một miếng trầu xưa
  Mà con phải bớt tiền mua vì nghèo
  Bây giờ đã bớt gieo neo
  Lại không còn mẹ mà chiều. Khổ không?
  Từ ngày đưa mẹ ra đồng
  Qua hàng trầu vỏ con không dám vào"
  
  
• Có một điểm chung của những bà mẹ Việt Nam là sự khó nhọc nuôi con cùng những hy sinh vô bờ đã khiến bà trở thành biểu tượng của điều thiêng liêng mà chúng ta ai cũng có một.
                         
  "À à ời, À à ơi...
  Cái ngủ, mày ngủ cho lâu,
  Mẹ mày đi cấy đồng sâu, chưa về,
  Bắt được con trắm con trê,
  Cầm cổ lôi về, cho cái ngủ nó ăn.
  À à ời, À à ơi..."
  
  
• Và hình ảnh người Mẹ già thui thủi một mình trên cánh đồng chiều đông buốt giá
  
  "Thương nhiều lắm dáng mẹ lom khom
  Cúi trên ruộng đồng chiều đông buốt giá,
  Nặng gánh rau chợ tàn chiều muộn,
  Chắt chiu tiền nhàu nát gửi con xa.
  Tim thổn thức, nước mắt cứ trào ra
  Khi cầm trên tay tờ bạc nhàu cũ nát."
  
  
• Và hình ảnh người mẹ của nhà thơ Thanh Vân cho thấy sự vất vả của bà trên cánh đồng như thế nào:
  
  "Mẹ tôi bước xuống đồng sâu
  Ngọn cỏ ngóc đầu sắc tựa mũi chông
  Mẹ tôi ngã quỵ xuống đồng
  Cây lúa đòng đòng đỡ mẹ đứng lên."
  
  
• Nhà thơ Vương Trọng khi đến tuổi 70 khi nằm chiêm bao thấy lại mẹ mình với những câu thơ đau sót:
                           
  "Đã có lần con khóc giữa chiêm bao
  Khi hình mẹ hiện về năm khốn khó
  Đồng sau lụt đường đê sụt lở,
  Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn.
  Anh em con chịu đói suốt ngày tròn,
  Trong chạng vạng ngồi co ro bậu cửa.
  Có gì nấu đâu mà nhóm lửa
  Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về
  Chiêm bao ta nước mắt dầm dế
  Con gọi Mẹ một mình trong đêm vắng
  Dù biết lời con chẳng thể nào vang vọng
  Tới vuông đất Mẹ nằm lưng núi quê hương."
  
  
• Hình ảnh của mẹ hiền ăn sâu vào tiềm thức của người con xa quê như một vết thương không bao giờ lành. Thao thức nhớ mẹ là tình cảnh chung và nhà thơ Hoàng Phố, sống cách Việt Nam nửa vòng trái đất mượn bạn mình đến nhà để thăm bà trong khi heo hút:
                           
  "Mày có đi làm ghé chơi thăm má
  mua một tô mì cho má giùm tao
  nhớ thêm bột nêm vào trong hoành thánh
  tánh má từ xưa vẫn thích ngọt ngào
  
  Nếu mà hỏi mày làm ăn có khá
  cũng ráng mà cười nói được nghe chưa
  tính má hay buồn nghe ai thất bại
  bốn chục năm rồi má vẫn như xưa
  
  Khi mày ra về cũng nên hẹn lại
  sẽ đến thăm khi rảnh rỗi việc nhà
  má như trẻ thơ thích ngồi nói mãi
  những chuyện ngày xưa hồi còn có ba
  
  Ừ mà tao quên mày đốt cho ba
  một nén nhang thơm cho má mát lòng
  bởi tao đi rồi là hai hình bóng
  nay đã mất tăm vừa con vừa chồng..."
  
  
• Nhà thơ Trần Trung Đạo cũng ở xa nhà , xa rất xa nhưng cũng hạnh phúc hơn khi còn nghe ra giọng nói yêu dấu của mẹ mình:
  
  "Nhắc chiếc phone lên bỗng lặng người
  Tiếng ai như tiếng lá thu rơi
  Mười năm mẹ nhỉ, mười năm lẻ
  Chỉ biết âm thầm thương nhớ thôi."
  
  
• Và rồi nhà thơ thở dài với những cách trở mà ông không hy vọng gì san lấp được. Ông chỉ còn niềm mơ ước duy nhất nhưng chừng như niềm mơ ước này cũng chỉ là thiên thu mà thôi...
                        
  "Mẹ vẫn ngồi đan một nỗi buồn
  Bên đời gió tạt với mưa tuôn
  Con đi góp lá nghìn phương lại
  Đốt lửa cho đời tan khói sương
  
  Tiếng mẹ nghe như tiếng nghẹn ngào
  Tiếng Người hay chỉ tiếng chiêm bao
  Mẹ xa xôi quá làm sao vói
  Biết đến bao giờ trông thấy nhau
  
  Đừng khóc mẹ ơi hãy ráng chờ
  Ngậm ngùi con sẽ dấu trong thơ
  Đau thương con viết vào trong lá
  Hơi ấm con tìm trong giấc mơ
  
  Nhắc chiếc phone lên bỗng lặng người
  Giọng buồn hơn cả tiếng mưa rơi
  Ví mà tôi đổi thời gian được
  Đổi cả thiên thu tiếng mẹ cười.
  
  Ví dầu tình bậu muốn thôi
  Bậu gieo tiếng dữ cho rồi bậu ra.
  Bửa nay lên giổ bên chồng
  Tay bưng quả nếp tay bồng con thơ."
  
  
  
• Những chiếc bông hồng tượng trưng cho những người còn mẹ là một phong tục đẹp của người Nhật và đi sâu vào lòng chúng ta từ nhiều năm qua. Khi cánh hoa hồng biến thành màu trắng thì nỗi bất hạnh cũng ập xuống cuộc đời. Nhà thơ Trần Kiêu Bạc trở về nhà thẩn thờ sau khi chôn cất mẹ:
  Khi nắm đất sau cùng lắp kín mộ sâu
  Con trở về nhà một mình trống vắng
  Trên ngực con nở đóa hoa hồng trắng
  Quỳ trước bàn thờ cam phận mồ côi
  
  
• Với nhà thơ Thu Nguyệt thì niềm đau có khác như màu trắng hoa cà na từ đây dưới mắt nhà thơ đã chớm mang một màu tang chế:
                 
  "Ngày mẹ mất bông cà na rụng trắng
  Hoa như mưa nhòe nhoẹt rối tơi bời
  Trong nắm đất con lấp từ biệt mẹ
  Có rất nhiều những cánh hoa rơi.
  
  Hoa cũng như đời mẹ, mẹ ơi!
  Nở lặng lẽ và rơi lặng lẽ
  Cô đơn nào hơn những người mẹ trẻ
  Con chưa đủ lớn khôn để chia sẻ vui buồn.
  
  Giọng ru buồn len lén hoàng hôn
  Ba mươi năm sau đời con mới hiểu
  Nỗi cô đơn mẹ âm thầm gánh chịu
  Nhiều như bông cỏ dại quê mình."
  
  
• Nhà thơ Vương Trọng cho chúng ta những khúc hát đẫm nước mắt như trong giấc mơ mà nhà thơ trải qua:
  
  "Con lang thang vất vưởng giữa đời thường,
  Đâu cũng sống không đâu thành quê được.
  Còn quê mẹ cuối chân trời tít tắp,
  Con ít về từ ngày mẹ ra đi.
  Đêm tha hương con tìm lại những gì
  Với đời thực chẳng bao giờ gặp nữa.
  Mong hình mẹ lại hiện về giấc ngủ
  Dù thêm lần con khóc giữa chiêm bao."
  
  Người mẹ trong tâm thức Việt Nam vẫn luôn sáng lên niềm hy vọng tuyệt đối. Là chỗ nương thân, là bóng mát, là đại dương, hay là gì chăng nữa vẫn không nói hết được tình yêu của bà đối với con thơ. Ngày Mother's Day, nghĩ về mẹ một chút cũng là diễm phúc vì con biết con đã và đang từng có mẹ...